Dar-es-Salam: Tinchlik porti va madaniy oʻzaro bogʻliqlik
Arabchadan tarjima qilinganda “tinchlik bandargohi” maʼnosini anglatuvchi Dar-es-Salam bir vaqtlar Tanzaniya Birlashgan Respublikasining poytaxti boʻlgan. Hozirda bu maqom mamlakat ichkarisida joylashgan Dodomaga oʻtgan boʻlib, u yerga maʼmuriy va hukumat tuzilmalari asta-sekin koʻchirilmoqda.

Hind okeani sohilida joylashgan ushbu dinamik shahar Tanzaniyaning eng yirik porti va Afrika sharqiy qirgʻogʻidagi eng muhim portlardan biridir. Koʻplab sayohatchilar, Zanzibard, Pemba, Mafia kabi ekzotik orollarga yoki hayajonli milliy bogʻlarga borish yoʻlida bu yerda shunchaki toʻxtab oʻtishadi.

Dar-es-Salamning meʼmoriy qiyofasi nemis, osiyo va britan uslublarining oʻziga xos aralashmasidir, bu esa mahalliy qurilish anʼanalari bilan uygʻunlashgan. Shahar 1862-yilda Zanzibar sultoni Majidx ibn Said tomonidan kichik baliqchilar qishlogʻi Mzizima oʻrnida tashkil etilgan. Sultonga shaharga nom berish nasib etgan, lekin uni qurilishini tugatishga ulgurmagan. Oʻn bir yil oʻtib, shahar nemis mustamlakachilari nazoratiga oʻtgan va ular port hamda shahar infratuzilmasini rivojlantirishni davom ettirganlar. Nemis taʼsiri shaharining umumiy rejada, ayniqsa port hududida yaqqol koʻrinadi, bu yerda koʻchalar aql bovar qilmas darajada oqilona va tartibli qurilgan. Sohilda nemis mustamlakachilik davrining bir nechta meʼmoriy durdonalari saqlanib qolgan: nemis kasalxonasi binosi, lyuteran cherkovi va ulugʻvor Avliyo Iosif sobori.

1919-yilda shahar inglizlar boshqaruviga oʻtkazilgan va Buyuk Britaniyaning mandat ostidagi hududining maʼmuriy markaziga aylangan.

Shaharning biznes va savdo markazi Osiyo choragi deb nomlanadi va haqli ravishda haqiqiy “kichik Bombay” hisoblanadi. Bu yerda Hind koʻchasi va Indira Gandi koʻchasi joylashgan. Bu hudud xaridlar uchun ideal, va uning koʻplab restoranlari Afrika sharqiy qirgʻogʻidagi eng yaxshilaridan hisoblanadi.

Diqqatga sazovor joylar:

Botanika bogʻi. XX asr boshlarida tashkil etilgan ushbu bogʻ baobablar, kokos palmalari va mangʻo daraxtlarining goʻzalligi bilan hayratga soladi.

Milliy muzey. Uning ekspozitsiyasida boy tarixiy va geologik topilmalar, jumladan, Tanzaniya shimolida joylashgan Olduvay darasida britaniyalik arxeolog tomonidan topilgan zingantrop – qadimgi primatning kalla suyagi ham mavjud. Muzey, shuningdek, niqoblar va musiqiy asboblar toʻplami bilan faxrlanadi.

Askari yodgorligi. Bu bronza haykal Birinchi jahon urushida halok boʻlgan afrikalik askarlar xotirasiga bagʻishlangan.

Shahar qirg'og'i. Qirgʻoq boʻylab protestant cherkovi, bank, yaxt-klub, doʻkonlar va restoranlar joylashgan. Uning davomi baobablar bilan qoplangan va Hind okeani boʻylab choʻzilgan goʻzal “Okean yoʻli” (Ocean Road). Shu yerda “istiridye buxtasi” (Oyster Bay) – nafis aristokratik Yevropa hududi ham boshlanadi.